Quan điểm về Room tín dụng mới của SBV
Trả lời phỏng vấn Tạp Chí Đầu Tư Tài Chính về quy định trần tăng trưởng tín dụng mới của SBV gửi đến các tổ chức tín dụng vào ngày 31/12/2025.
1/ PV: Trong một chương trình gần đây, ông có nhận định rằng, trong ngắn hạn, khi các “năng lực lõi” của nền kinh tế chưa đủ mạnh để dẫn dắt tăng trưởng thì tăng trưởng tín dụng vẫn là một trong ba trụ cột tạo quán tính cho tăng trưởng của nền kinh tế.
Vậy trong bối cảnh Việt Nam hướng đến tăng trưởng 2 chữ số, việc định hướng hạn mức tăng trưởng tín dụng là 15% trong năm nay, theo ông, là có phù hợp không?
Việc kiểm soát tăng trưởng tín dụng là cần thiết khi quy mô tín dụng của nền kinh tế đã mở rộng nhanh và dòng vốn có dấu hiệu tập trung quá mức vào bất động sản trong năm 2025. Trong bối cảnh đó, việc cơ quan quản lý chủ động phát tín hiệu điều tiết sớm là bước đi thận trọng nhằm hạn chế rủi ro chu kỳ và bảo đảm ổn định hệ thống tài chính.
Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc siết hay nới tín dụng, mà ở cách thức và thời điểm triển khai chính sách. Kinh tế toàn cầu đang tiếp tục đối mặt với nhiều bất định, trong khi các động lực tăng trưởng trong nước chưa phục hồi đồng đều. Nếu kiểm soát tín dụng thiếu sự phối hợp với chính sách tài khóa và các cải cách mang tính cấu trúc, nguy cơ tạo ra tác động “thắt chặt chu kỳ” đối với khu vực kinh tế thực là điều cần được cân nhắc.
Bài toán này trở nên rõ nét hơn khi đặt trong mục tiêu tăng trưởng GDP thực khoảng 10% năm 2026. Với cấu trúc tăng trưởng hiện nay, việc duy trì tăng trưởng tín dụng ở mức khoảng 15% là một thách thức đáng kể. Mức tín dụng này nhiều khả năng sẽ tạo áp lực điều chỉnh đối với bất động sản, đồng thời hạn chế dư địa tăng tốc của đầu tư tư nhân và tiêu dùng nội địa. Khi đó, tăng trưởng kinh tế sẽ phải dựa nhiều hơn vào đầu tư công, xuất khẩu và dòng vốn FDI.
Tuy nhiên, ngoài đầu tư công – vốn chịu ràng buộc về tiến độ giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn – xuất khẩu và FDI lại phụ thuộc lớn vào diễn biến kinh tế toàn cầu. Trong điều kiện chu kỳ thương mại chưa thực sự khởi sắc, hai động lực này khó tạo ra những cú hích mang tính đột phá trong ngắn hạn. Điều này khiến mục tiêu tăng trưởng cao trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố bên ngoài, vốn không hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của chính sách trong nước.
Xét tổng thể, việc kiểm soát tín dụng hiện nay thể hiện quan điểm điều hành thận trọng, đóng vai trò như một tín hiệu chính sách ngắn hạn nhằm điều chỉnh kỳ vọng thị trường, trước khi triển khai các giải pháp cấu trúc dài hạn cho bài toán vốn của nền kinh tế. Trong ngắn hạn, động thái này giúp thị trường bất động sản phát triển bền vững hơn và giảm rủi ro hệ thống ngân hàng. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước vẫn có dư địa điều hành linh hoạt, như năm 2025 cho thấy tăng trưởng tín dụng thực tế đã đạt trên 19%, vượt mục tiêu 16% được đưa ra đầu năm.
2/ PV: Trong văn bản chỉ đạo điều hành mới đây, NHNN cũng đã đưa ra mức trần cho tốc độ tăng trưởng tín dụng vào bất động sản. Theo ông, động thái này của NHNN chỉ là động thái mang tính kĩ thuật hay thực sự là hàm ý cho việc siết dòng vốn tín dụng vào lĩnh vực bất động sản?
Tôi cho rằng cả hai cách hiểu đều đúng, nhưng hàm ý chính sách quan trọng hơn yếu tố kỹ thuật.
Thứ nhất, khi tín dụng bất động sản tăng nhanh, nó không chỉ tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất chung, mà còn gây ra hiệu ứng lấn át, tức là vốn ngân hàng bị hút vào bất động sản, khiến các lĩnh vực sản xuất – kinh doanh khác khó tiếp cận vốn hơn. Ở góc độ này, việc đặt trần hay định hướng tăng trưởng là một công cụ điều tiết mang tính kỹ thuật cần thiết.
Tuy nhiên, về bản chất chính sách, đây rõ ràng không chỉ là kỹ thuật. NHNN đang phát đi một thông điệp khá rõ ràng rằng nền kinh tế và hệ thống ngân hàng không thể tiếp tục phụ thuộc quá nhiều vào bất động sản và chính sách này là phép thử cần thiết trước khi nhà điều hành có những bước đi dài hạn hơn. Việc giới hạn tăng trưởng tín dụng bất động sản ngay từ đầu năm cũng mang ý nghĩa rất quan trọng về mặt hành vi. Nó giúp các ngân hàng chủ động hơn trong phân bổ tín dụng, tránh dồn lực quá mức vào một lĩnh vực. Đồng thời, các chủ đầu tư và nhà đầu tư bất động sản cũng buộc phải thiết lập kế hoạch tài chính thận trọng hơn, thay vì kỳ vọng dòng vốn ngân hàng sẽ luôn dồi dào như trước.
Tóm lại, tôi không cho rằng đây là một động thái “siết” theo nghĩa đột ngột hay hành chính cứng nhắc, nhưng rõ ràng là một phép thử có chủ đích nằm trong một lộ trình dài hạn nhằm tái cân bằng dòng vốn, giảm rủi ro hệ thống và hướng tín dụng nhiều hơn sang các khu vực tạo giá trị bền vững cho nền kinh tế.
3/ PV: Có ý kiến cho rằng dù NHNN đi thông điệp siết tín dụng bất động sản, thì trên thực tế, đây vẫn là lĩnh vực hút vốn tín dụng nhiều nhất. Theo ông, nhận định này có chính xác không? Theo ông, đâu là những yếu tố cốt lõi khiến dòng vốn tín dụng vẫn có xu hướng “ưu ái” bất động sản, ngay cả khi cơ quan quản lý liên tục cảnh báo rủi ro và kiểm soát chặt hơn?
Trong bối cảnh sản xuất và tiêu dùng trong nước phục hồi chậm, động lực dẫn dắt tăng trưởng kinh tế chủ yếu đến từ khu vực công, FDI và thị trường bất động sản thì nhận định này là hoàn toàn có cơ sở. Thực tế những gì đã diễn ra trong năm 2025 cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho xu hướng này.
Về câu hỏi đâu là yếu tố cốt lõi dẫn đến xu hướng này, theo tôi đó là điểm giao thoa thuận lợi giữa cung và cầu tín dụng. Ở phía cầu, bất động sản gần như là lĩnh vực duy nhất có khả năng hấp thụ nhanh và với quy mô lớn lượng tín dụng mà hệ thống ngân hàng bơm ra nền kinh tế.
Sau nhiều năm dự án bị đình trệ, các chủ đầu tư bất động sản đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh bán hàng, chấp nhận mặt bằng giá cao và sẵn sàng gánh chịu rủi ro lãi suất cũng như rủi ro thị trường để giải phóng hàng tồn và tái khởi động dòng tiền. Trong khi đó, các lĩnh vực khác vẫn chưa đủ sức hấp thụ tín dụng do khó khăn đầu ra, sức cầu yếu và triển vọng lợi nhuận còn nhiều bất định
Về phía cung tín dụng, áp lực phải tăng trưởng nhanh và mạnh sau nhiều năm lợi nhuận chậm lại đã khiến các ngân hàng đẩy mạnh cho vay ngay khi nền kinh tế xuất hiện tín hiệu hồi phục và chính sách tiền tệ bắt đầu được nới lỏng. Trong bối cảnh đó, bất động sản trở thành phân khúc hấp dẫn nhất đối với ngân hàng, do quy mô khoản vay lớn, tài sản bảo đảm rõ ràng và khả năng sinh lời cao trong ngắn hạn.
Vì vậy, việc dòng vốn có xu hướng ưu ái bất động sản là điều khó tránh khỏi. Ở giai đoạn hiện nay, khi mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận vẫn được đặt lên hàng đầu, các ngân hàng tất yếu sẽ ưu tiên những lĩnh vực mang lại nguồn lợi nhanh và tương đối chắc chắn, trong đó bất động sản giữ vai trò nổi bật.
4/ PV: Ông có dự báo gì về chính sách tiền tệ năm 2026, liệu có quay về chu kỳ thắt chặt tiền tệ hay vẫn sẽ tiếp tục nới lỏng?
Về diễn biến thị trường, áp lực tăng lãi suất và đà tăng trưởng tín dụng chậm lại đã xuất hiện ngay từ đầu năm. Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý rằng lãi suất và tín dụng chỉ là hai chỉ báo mang tính hệ quả của quá trình luân chuyển tiền tệ trong nền kinh tế. Để đánh giá một chính sách tiền tệ là nới lỏng hay thắt chặt, không thể chỉ dựa vào hai biến số này, mà phải nhìn tổng hòa nhiều công cụ điều hành khác, đặc biệt là lượng tiền được bơm ra hoặc hút về thông qua hoạt động mua – bán ngoại hối, các chỉ tiêu quản lý hệ thống ngân hàng và các công cụ điều tiết thanh khoản trên thị trường tiền tệ.
Nếu nhìn ở bức tranh chính sách cho cả năm 2026, tôi cho rằng mức độ nới lỏng tổng thể năm 2026 sẽ tương đương 2025, mặc dù xét về các chỉ số thông thường thì sẽ có phần chặt hơn 2025, tuy nhiên như tôi đã nói, chúng ta vẫn cần một cái nhìn tổng thể để đánh giá.
Một vài ý chính trong quy định về Room tín dụng mới của SBV gửi đến các TCTD vào ngày 31/12/2025:
Tăng trưởng tín dụng cả năm 2026 không vượt quá 15%.
Chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của tổ chức tín dụng (TCTD) căn cứ kết quả chấm điểm xếp hạng năm 2024 (CAMELs mở rộng) như sau: Dư nợ tín dụng tối đa đến ngày 31/12/2026 = Dư nợ tín dụng ngày 31/12/2025 + [(Điểm xếp hạng năm 2024 × 2,6%) × (Dư nợ tín dụng ngày 31/12/2025 – Dư nợ tín dụng vượt chỉ tiêu TTTD NHNN thông báo năm 2025 (nếu có))] - Các khoản bán dư nợ tín dụng thực hiện bán trong năm 2026 và chưa thu tiền đến thời điểm tính dư nợ tín dụng (nếu có).
Tốc độ tăng tín dụng trong 3 tháng đầu năm 2026 không vượt quá 25% chỉ tiêu cả năm.
TCTD kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản so với cuối năm 2025 không vượt quá tốc độ tăng trưởng chung so với cuối năm 2025 của chính tổ chức đó.